M-49 jest oznaczeniem części twarzowej, która wchodziła w skład zestawu GP-4(u). Jest to pierwsza cywilna maska przeciwgazowa, która powstała w Związku Radzieckim po zakończeniu II Wojny Światowej. Ze względu na swoje przeznaczenie, została ona zaprojektowana z naciskiem na maksymalną prostotę i niewielki koszt produkcji - rura łącząca jest przytwierdzona na stałe na części twarzowej, a w jej wnętrzu próżno szukać jakiegokolwiek rozwiązania minimalizującego parowanie szkieł okularowych. W swojej pierwszej iteracji (1953-1955) rura łącząca jest zauważanie krótsza oraz wykonana w całości z czarnej gumy. System nagłowia jest ze sobą połączony za pomocą kawałka materiału znajdującego się na wysokości potylicy. Każdy z pasków jest przytwierdzony do części twarzowej za pomocą metalowych sprzączek zatopionych w gumie. W 1955 roku wprowadzono pierwszą modyfikację, która polegała na znaczącym wydłużeniu rury łączącej, od tej pory już pokrytej tkaniną. Na przełomie lat 1958-1959 pojawiła się niewielka seria części twarzowych, w których zastosowano mieszankę gumową o kremowym zabarwieniu. Kolejna modyfikacja została wprowadzona w roku 1961, kiedy to zrezygnowano z zatapiania sprzączek nagłowia w części twarzowej oraz uproszczono osłonę zaworu wydechowego (zmniejszono ilość otworów, od tego momentu środek osłony był już ich pozbawiony). Ostatnia z wariacji weszła do produkcji w roku 1967, kiedy to uproszczono system nagłowia. W ostatniej z wersji maska przetrwała w produkcji do roku 1974, kiedy została w całości wyparta przez zestawy GP-5. Cechą charakterystyczną zielonej mieszanki gumowej, z której wykonana jest maska, jest wysoka podatność na przebarwienia, która objawia się poprzez stopniowe ciemnienie, aż do osiągnięcia barwy przypominającej czarną. Maska nigdy nie była produkowana w takiej wersji, jest to jedynie efekt niepoprawnego jej przechowywania. M-49 była w różnych wariantach produkowana licencyjnie w Polsce (Maska Typu Cywilnego jako odpowiednik GP-4, ML jako odpowiednik GP-4u) i Rumunii (MC-56).
M-49 (1953-1955)
M-49 (1967-1974)
Zestawy
Część twarzowa M-49 wchodziła w skład zestawów GP-4 oraz GP-4u. Oba z nich różnią się wariantem stosowanej części twarzowej oraz filtropochłaniaczem.
Zestaw GP-4
Zestaw GP-4 był produkowany równolegle z pierwszą wersją części twarzowej. W jego skład wchodzi część twarzowa, filtropochłaniacz GP-4, ołówek przeciwpotny oraz torba nośna.
Filtropochłaniacz
Filtropochłaniacz GP-4 posiada kształt okrągłej puszki o wymiarach mniejszych od wojskowych filtropochłaniaczy EO-16. Był produkowany w standardowym oliwkowym kolorze oraz w wariancie szarym, ekskluzywnym jedynie dla modeli cywilnych. Wyposażony w standardowe złącze gwintowe Rd 40x4 mm oraz gumową zatyczkę na spodzie. Bardzo szybko wycofany ze względu na opracowaniu ulepszonego modelu GP-4u.
Torba nośna
Torba nośna zestawu GP-4 jest wykonana z cienkiego materiału o odcieniu oliwkowym. Jej klapa jest zapinana na pojedynczy blaszany guzik. Nie posiada żadnych dodatkowych kieszeni po bokach. Z tyłu znajduje się cienki, wiązany pas biodrowy. Wewnątrz znajdują się dwie komory, przeznaczone na filtropochłaniacz (z drewnianymi kołkami na spodzie) i maskę wraz z rurą.
Zestaw GP-4u
Wariant wprowadzony wraz z maskami produkowanymi po roku 1955. Do jego zawartości należy część twarzowa, filtropochłaniacz GP-4u, ołówek przeciwpotny oraz materiałowa torba.
Filtropochłaniacz
Filtropochłaniacz GP-4u stanowi zmodernizowaną wersję wcześniejszego modelu GP-4. Od strony zewnętrznej nie da się jednak zauważyć żadnych różnic za wyjątkiem innego oznaczenia. Posiada kształt okrągłej puszki i również był produkowany w kolorze oliwkowym oraz szarym. Wyposażony w standardowe złącze gwintowe Rd 40x4 mm oraz gumową zatyczkę na spodzie. Pozostawał w produkcji tak długo jak sama część twarzowa.
Torba nośna
Torba nośna nowszych zestawów nie uległa żadnym zmianom. Jest wykonana z cienkiego materiału o odcieniu oliwkowym. Jej klapa jest zapinana na pojedynczy blaszany guzik. Nie posiada żadnych dodatkowych kieszeni po bokach. Z tyłu znajduje się cienki, wiązany pas biodrowy. Wewnątrz znajdują się dwie komory, przeznaczone na filtropochłaniacz (z drewnianymi kołkami na spodzie) i maskę wraz z rurą.
