SzM-41M „model miński”

UWAGA! NAZWA PRZEDSTAWIONA W TYTULE NIE JEST OFICJALNA, UŻYTO JEJ ZE WZGLĘDU NA JEJ POWSZECHNOŚĆ!

Przedstawiony wariant SzM-41M jest jednym z najbardziej zagadkowych modeli maski przeciwgazowej, która została opracowana w ZSRR i opuściła fazę prototypową. Gumowa część maski jest identyczna jak w wersji standardowej, natomiast elementem zwracającym w tym przypadku uwagę jest zdecydowanie komora zaworów. Nie posiada ona standardowego złącza gwintowego, lecz przytwierdzoną na stałe rurę w bawełnianym oplocie. Sama rura jest elementem wykorzystywanym także w maskach GP-4u. Oba zawory wydechowe są skonstruowane identycznie jak w wersji normalnej. Wszystkie znane egzemplarze zostały wyprodukowane na przełomie roku 1959 i 1960, co znajduje potwierdzenie zarówno w przetłoczeniu znajdującym się na gumie jak i wewnętrznym stemplu. Wszystkie znane maski zostały także wyprodukowane za pomocą form o bardzo wysokich numerach – zawierających się pomiędzy numerami 400 i 600 na terenie jednej fabryki o oznaczeniu kodowym „M”. Do dzisiaj znaleziono poniżej 200 egzemplarzy, które znajdowały się w trzech miejscach, z czego pierwszym z nich był schron znajdujący się pod Mińską Fabryką Traktorów (МТЗ). Przez długi czas było to jedyne miejsce, w którym potwierdzono jej obecność, z czego wziął się pogląd, że jest to jedynie miejscowa modyfikacja obejmująca pojedynczą partię masek. Z tego samego powodu do dzisiaj jest ona znana głównie jako „Mińska SzM-41M”. Po pewnym czasie kolejna skrzynia zawierająca „wariant miński” została odkryta w bliżej nieokreślonym miejscu na terenie dzisiejszego Kazachstanu. Ostatnie odkrycie dotyczące omawianego modelu miało miejsce w roku 2025 na terenie fabrycznego schronu w mieście Równe (Ukraina), gdzie zachowało się łącznie kilkanaście sztuk maski. Najwięcej informacji na temat maski można uzyskać dzięki zdjęciom wykonanym w ostatnim z wymienionych miejsc. Maski były składowane w skrzyniach oznaczonych kodem fabryki 55. W tych samych skrzyniach znajdowały się także zwykłe SzM-41M. Prawdziwa nazwa tego wariantu nie została dotychczas odkryta, wszelkie oznaczenia na wspomnianych skrzyniach sugerują zawartość w postaci standardowego wariantu. Nie wiadomo jak wyglądało to w przypadku pozostałych dwóch miejsc odkrycia, nie zachowały się stamtąd żadne znane zdjęcia. Ze względu na brak potwierdzonych informacji, na temat maski powstało sporo mitów, nie znajdujących potwierdzenia w żadnych wiarygodnych źródłach. Jednym z najpopularniejszych jest ten, według którego są to egzemplarze poremontowe. Tej wersji przeczy jednak datowa zgodność masek, brak śladów po innych uszkodzeniach lub wcześniejszym ich użytkowaniu. Dodatkowo zupełnie nielogicznym posunięciem wydaje się utworzenie specjalnej linii produkcyjnej zamiast wykorzystania istniejących już elementów zapasowych. Ze względu na bardzo mały wolumen produkcji prawdopodobnie już nigdy nie uda się ustalić faktycznego przeznaczenia tego modelu oraz zamysłu, który stał za wprowadzeniem do użytku maski o rozwiązaniu technicznym, z którego wycofano się już dwie dekady wcześniej.

Zestaw

Wszystkie znane egzemplarze zostały znalezione w ukompletowanie RSz-4. W jego skład wchodzi: część twarzowa połączona z rurą, pochłaniacz RSz-4, torba nośna typu A oraz wkładki przeciwpotne. Wyposażeniem dodatkowym jest indywidualny pakiet przeciwchemiczny.

Filtropochłaniacz

Pochłaniacz RSz-4 jest pochłaniaczem cylindrycznym. "RSz" oznacza powiększony wkład węglowy. Pochłaniacz opatrzony jest symbolem EO-16. Na spodniej części, we wlocie pochłaniacza znajduje się złącze gwintowe Rd40x4mm, umożliwiające przykręcenie dodatkowego pochłaniacza lub filtra.

Torba

Torba nośna typu A (wersja dostosowana pod pochłaniacz RSz-4) wykonana jest z materiału. Wyposażona jest pas nośny oraz pas biodrowy z karabińczykiem i d-ringiem. Klapa główna zapinana jest na pasek skórzany z klamrą. Wewnętrz torba podzielona jest na trzy komory. W komorze na pochłaniacz znajdują się taśmy zapobiegające wysunięciu się pochłaniacza, a na jej dnie - drewniane klocki. Z zewnątrz przyszyta jest kieszeń zapinana na guzik.